6 dingen die iemand met angst vaak hoort (en niet altijd terug zegt)

”Doe gewoon rustig. En adem eens normaal! Moet je dit of dat nou wel doen? Misschien moet je zus of zo proberen!” We weten het altijd beter voor een ander. We hebben geen idee hoe het tuintje van de buren erbij staat maar ons gras is groener. Als je ergens geen ervaring mee hebt kan het lastig zijn de goede dingen te zeggen of te weten wanneer zwijgen goud is. Soms krijg ik een ongezouten mening voorgeschoteld. Soms krijg ik keer op keer advies waar ik vriendelijk voor bedank. Soms is er begrip en interesse, soms is er onbegrip. Soms zeggen we wat op het puntje van onze tong ligt en nemen we geen blad voor de mond. Vandaag schotel ik je 6 dingen voor die ik vaak te horen krijg (en wat ik niet altijd terug zeg). Een bittere pil of zoete koek?

1. Iedereen is soms bang
Klopt, helemaal waar. Einde discussie. Behalve dan dat woordje soms. Het zijn maar vier letters maar ze maken nogal een verschil. Soms wil zeggen af en toe, bij gelegenheid, een enkele keer of maal, van tijd tot tijd, zo nu en dan. Als je een angststoornis hebt ben je niet ‘zo nu en dan’ bang. Je bent vaak, veel en regelmatig bang en angstig. Natuurlijk kennen we allemaal wel gezonde angst. Het werkt als een reactie om adequaat en tijdig op gevaarlijke situaties te reageren. Als een beschermingsmechanisme. Een engeltje op je schouder. Bij een angststoornis is er sprake van ongezonde angst. Het voedt waar je bang voor bent en groeit uit tot een duiveltje op je schouder. Het is de angst die een slechte raadgever is. Angst heeft een functie, het houdt ons uit de problemen. Onze hersenen hebben er zelfs een aparte afdeling voor: de amygdala, het zogenoemde angstcentrum. Kort door de bocht: bij ‘soms bang’ is het in balans en bij een angststoornis is het overactief en neemt het de boel over. Dus ja, iedereen is soms bang, maar er is een enorm verschil met soms bang zijn of angst die hoort bij een angststoornis. Het is appels met peren vergelijken.

2. Zo zie je er helemaal niet uit
Is dat een compliment? Dus ik heb niet de bijpassende look? Angst komt in alle vormen en maten. Jong of oud, man of vrouw, carrière tijger of werkloos thuis, het kan iedereen overkomen. Angst kan van je gezicht af te lezen zijn maar vaak kun je het ook behoorlijk goed verbloemen en verborgen houden. Wat je ziet is dus lang niet altijd wat je krijgt. Ik krijg dus regelmatig de reactie dat het niet van mij werd verwacht. Een verwachting waar ik dus niet altijd, of helemaal niet, aan kan voldoen. Ik zit, gelukkig maar, niet altijd huilend in een hoekje en heb tóch pittige angsten. Dat kan dus. Laat je niet voor het lapje houden.

3. Je moet gewoon rustig blijven
Dit is een lief en goed bedoeld advies. Maar het kunnen behoorlijk frustrerende woorden zijn om te horen op de piek van je paniek. Als ik gewoon rustig kon blijven had ik dat wel gedaan. Met dat ‘gewoon rustig blijven’ heb ik moeite. Ik begrijp de reactie goed. Het is een logische reactie om te geven als je iemand in paniek ziet raken. Maar wat je niet ziet is wat er van binnen gebeurd. Het hele team van het angstcentrum rukt uit en slaat alarm. Mijn hartslag stijgt en de grond onder mijn voeten zakt weg. Ik voel onrust en ik voel me onveilig. Al lijkt het misschien niet zo, ik probeer ook zo rustig mogelijk te blijven. Het ziet er misschien vrij hysterisch uit, maar het kan nog wel een tikkie erger. Laat me maar lekker even heen en weer wiebelen en ermee stoeien. Wacht even rustig af, dan word ik het ook wel weer.

4. Als je wat optimistischer zou zijn..
Verdwijnen de wolken dan als sneeuw voor de zon? Nee hoor, soms blijf je met man en macht positief en valt de boel toch in duigen. Natuurlijk is optimistisch blijven een goed idee. Maar ik zit ook echt niet continu in zak en as. Ik weet dat ik de slingers zelf moet ophangen al valt er soms niets te vieren. Voor mij heeft het geen oorzaak-gevolg relatie met de angsten die ik ervaar. Negatief denken kan de negatieve gevoelens versterken en visa versa, maar optimistisch zijn is geen wondermiddel. Daarbij komt dat ik mijn reactie niet zo zeer ervaar als negatief of pessimistisch. Voor mij is het soms realistisch. Ik zie de wereld soms, net als jij, door een roze bril. En soms, net als jij, door een zwarte bril.

5. Weet je wat jij moet doen?
Dit is vaak het eerste wat ik hoor als ik vertel over mijn hoge adem, hyperventilatie en andere ongemakken die deel uitmaken van het paniekpakket. De perfecte oplossing voor dit alles moet haast wel yoga zijn. Of mindfulness. Als ik dat ga doen ben ik voor ik het weet van alles af en helemaal angstvrij. Ja, ik heb yoga geprobeerd en dat probeer ik nog steeds. En ja ook met mindfulness ben ik bekend. Ik heb al een heleboel geprobeerd, ik probeer nog steeds een hoop en zal altijd van alles blijven proberen. Dagboeken bijhouden, zelfhulpboeken verslinden, meditatie en zelfreflectie. Het blijft allemaal een kwestie van proberen. Kijken wat wel of niet werkt, het een kans geven, geduldig zijn en geen wonderen verwachten. De ene dag sta ik in de downward facing dog en de andere dag lig ik als een scaredy cat in de mand. Ik voel me bij beiden als een vis op het droge maar blijf proberen.

6. Misschien moet je (weer) in therapie gaan
Persoonlijk vind ik dit de naarste opmerking. Het is een suggestie waar ik me erg onprettig bij voel. Ik vraag me af of je vind dat ik het niet goed (genoeg) doe. Het is begrijpelijk dat de omgeving bezorgd kan zijn bij een slechte dag of bij een paar slechte achter elkaar. En hoewel het soms wel zo kan voelen is een stapje achteruit niet het einde van de wereld. Sterker nog, het hoort erbij! Zoals ik zelf gevoelig ben geworden voor prikkels en triggers van angst, is de omgeving gevoelig geworden voor het oppikken van bepaalde signalen. Dingen die je wel of niet doet of zegt die herinneren aan een tijd dat het slechter ging. Het een pijnlijke opmerking als je zelf kritisch bent op je vooruitgang en herstel. Slechte dagen of weken kunnen je bang maken voor een terugval. Dat je het niet zonder hulp van buitenaf kunt. Vaak hebben mensen helemaal niet door dat deze opmerking hard aan komt. Zeggen dus! Laat de opmerking niet over je heen komen maar reageer erop. Wees eerlijk over hoe het met je gaat. Misschien moet je uitleggen dat pieken en dalen nou eenmaal part of the deal zijn. Dat heb je zelf tenslotte ook moeten leren. Het maakt zelfs onderdeel uit van je preventieplan. Zo weet ik dat ik moet aangeven wat ik wel en niet nodig heb op dat moment. En vaak heb ik niet veel meer of minder nodig dan tijd.

Tot slot
Wat ik probeer te onthouden is dat de meeste vragen, adviezen en opmerkingen goed bedoeld zijn. Daar mag je wel vanuit gaan als het gaat om de mensen die dicht bij je staan. En soms, heel af en toe, is het onbegrip wat voortvloeit uit onwetendheid. Het is soms makkelijker gezegd dan gedaan maar ik probeer het maar gewoon te slikken. En dat gaat het beste als ik het met een korreltje zout neem.

 

Fotografie:
Nathan Dumlao Nathan Dumlao Dan Gold

1 Reactie

  1. Marla
    augustus 9, 2018 / 7:25 pm

    Echt superfijn om te dit lezen voor iemand die geen angststoornis heeft, maar wel mensen kent! Zo kan ik er een beetje rekening mee houden (voor het geval ik stomme onbedoelde reacties geef) en weet ik een beetje wat ik wel en ook weer niet kan zeggen!

Geef een reactie